Türk Tasavvufunun Özellikleri

Allah, evren ve insan ilişkisini bir bütünlük içinde açıklamaya çalışan, insanın Allah’ın erdemleriyle bezenmesini amaçlayan dinsel ve felsefi düşünceye tasavvuf denilmektedir.

1. Gerçekte varlık, Tanrı’dan ibarettir. Canlı ve cansız öteki varlıklar, Tanrı’nın güzelliğini ve varlığını yansıtan, Tanrı’dan da ayrı olmayan nesnelerdir.

2. İnsan, benliğini, başka bir deyimle nefsini yokettikçe Tanrı’nın varlığının bilincine derin bir biçimde varır.

3. İnsan için mutluluk, gönlünde ilahi aşkı duyarak yaşamaktır. Tanrı’ya aşık olan kimse dünya malına değil, insan ve doğa sevgisine yönelir. Eşitliği, adaleti ve güzel davranışları gerçekleştirmeye çalışır.

4. Müzik dinlemek ve topluca sohbet etmek insanı ruhsal açıdan inceltir ve Tanrı’ya yaklaştırır.

5. Tapınmak için yapılan toplantılarda kimi Türk tarikatlarında raks edildiği görülür.

6. Kimi Türk tarikatlarında, eski Türklerde olduğu gibi, kadınların da tapınma toplantılarına katıldığı görülür.

7. Türk tasavvufu, medrese mensuplarına oranla geniş bir hoşgörünün ve insan sevgisinin de öncülüğünü yapmıştır.

8. Türk tasavvufunun bir özelliği de, toplumda dinsel ayrım yüzünden kin beslemeye karşı çıkarak kardeşlik ilişkisi kurulmasını amaç edinmesidir.

9. Türk tasavvufu sanata uygun ortam hazırlamıştır. Özellikle edebiyat sanatı, tasvvufta gelişmiştir. Böylece ortak bir kültür ve dayanışma gelişmiştir. Bu nedenledir ki, gerek haçlı seferlerinden muzdarip olan, gerek Moğol istilasından etkilenerek batıya göç eden toplumlar Anadolu’da zamanla kaynaşmışlardır. Tasavvufun getirdiği kardeşlik, sevgi ve adalet düşüncesi yurt savunmasını da kolaylaştırmış, yeni bir Anadolu toplumunun doğmasına neden olmuştur.

Prof. Dr. İbrahim Agah Çubukçu, Türk Düşünce Tarihinde Felsefe Hareketleri.

Kangalın Atası Türkmen çoban köpekleri ALABAY'lar: