Süper Güç Nedir? Süper Güç Olan Ülkeler Hangileridir?

Süpergüç, egemen konumdaki bir devleti tanımlamak için kullanılan terimdir. Bu durum, nüfuz kapasitesini küresel ölçekte uygulamak için olan geniş kabiliyete sahip olması ile karakterize edilir.  Bu, diplomatik ve yumuşak güç etkisi yanında ekonomik, askeri, teknolojik ve kültürel güç kombine araçları vasıtasıyla yapılır.

1. L.Miller’in Süper Güç Olma Kriterleri

Çin tarihi, siyaset ve dış politika uzmanı Lyman Miller, süper gücü “dünyanın herhangi bir yerinde ve bazen bir anda dünyanın birden fazla bölgesinde egemen güç ve nüfuz sahibi olma kapasitesine sahip bir ülke” olarak tanımlıyor ve “muhtemelen küresel hegemon statüsüne erişebilir” diyor. Bununla birlikte, bir süpergücün yedi boyutu bulunmaktadır: coğrafya, nüfus, ekonomi, kaynaklar, askeri, diplomasi ve milli kimlik. Lyman Miller’a göre, “Süper güç yüksekliğinin temel bileşenleri, dört güç ekseni boyunca ölçülebilir: askeri, ekonomik, politik ve kültürel.

2. Günümüzde Süper Güç

Terim, İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra İngiltere, Amerika ve Sovyetlere atıf yapılmak için kullanılmıştır. 2. Dünya Savaşı’ndan sonra İngiltere bu listeden çıkmış;  Amerika ve Sovyetler süper güç olarak anılmıştır. Soğuk Savaş süresince, ABD ve Sovyetler Birliği genelde dünyada gelişen olaylara hakim, kalan iki süper güç olarak addedilmiştir. Soğuk Savaşın sona ermesi ve 1991’de Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla yalnızca Amerika, süper güç olma kriterlerini taşıyan ülke olarak görülmüştür.

3. Tarih Boyunca Süper Güç Olan Ülkeler

Tarih boyunca süper güç kavramına uyan günümüzde olmayan süper güçler şöyle listelenebilir:

  • Britanya İmparatorluğu
  • Antik Mısır
  • Hitit İmparatorluğu
  • Ahameniş İmparatorluğu
  • İskender İmparatorluğu
  • Roma İmparatorluğu
  • Maurya imparatorluğu
  • Gök Türk Kağanlığı
  • Tang İmparatorluğu
  • Emevi İmparatorluğu
  • Babür İmparatorluğu
  • Moğol İmparatorluğu
  • Osmanlı İmparatorluğu
  • Timur İmparatorluğu
  • İspanyol İmparatorluğu
  • Napolyon imparatorluğu

4. Geleceğin Süper Gücü

Bazı gözlemciler sahneye giren bir sonraki süper gücün Çin olabileceğine inanıyor. Bazı analistlere göre, Çin ekonomisi 2020 yılına kadar satın alma gücü paritesi açısından Birleşik Devletler ekonomisini aşacak. Çin’in baş döndürücü yeni inşaat hızı, dünya sahnesindeki yükselişinin bir kanıtı ve tanınan askeri birikimi görünebilir, dünyanın dört bir yanındaki diğer ülkeleri tehdit ediyor; ancak yoğun nüfus, kirlilik, ekonomik politikadaki zıtlıklar, başta Doğu Türkistan ve Tibet olmak üzere sorunlu bölgelerin olması gibi pek çok problem devam ediyor.

5. Potansiyel Süper Güçler

‘Potansiyel süper güçler’ terimi, akademisyenler ve diğer uzmanlar tarafından birçok ülkenin 21. yüzyılda süper güç statüsüne kavuşma ihtimali göz önünde bulundurularak kullanılan bir terimdir. Büyük olması nedeniyle pazarlarda büyüyen askeri gücü, ekonomik potansiyeli ve uluslararası meselelerde etkisi ile, Çin, Avrupa Birliği, Hindistan ve Rusya 21. yüzyılda süper güç statüsü elde etme potansiyeline sahip güçler arasındadır. Bununla birlikte Stratfor’un Kurucusu George Friedman, Türkiye’nin gelecekteki süper güçlerden birisi olacağını ileri sürmüştür.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu
Kapalı