Jeopolitik Sözlük

Liberalizm Nedir?

Liberalizm, bireysel özgürlükleri ve hakları savunan politik bir ideolojidir. Liberallerin çok çeşitli görüşleri olmasına rağmen, laik devletleri, ifade özgürlüğü, mülkiyet hakları, inanç özgürlüğü ve ticaret özgürlüğü gibi fikirleri desteklemektedir. Aydınlanma döneminde filozoflar ve ekonomistler arasındaki 18. yüzyıldaki liberal fikirlerin yayılması, liberalizmin en önemli siyasi hareket olduğunu ortaya çıkardı.  Liberal düşünce, devlet dinine, mutlak monarşiye ve kralların dini haklarına karşı çıktı. Liberalizm, modern zamanlarda ortaya çıkan ilk politik ideolojidir. Diğer siyasal ideolojilerin büyük çoğunluğunun, liberalizme ve onun eleştirisiyle şekillenmesine tepki geldiğinde bir meta-ideoloji olduğu iddia edilir.

Etimoloji

Liberalizm, politik literatürde kullandığımız diğer terimlere göre nispeten yenidir. Avrupa kökenli, İspanyolca bir kelimeden başka, orijinal Latince’dir. İspanyolcadan İngilizceye çeviri yaptı ve ilk olarak 19. yüzyılın başlarında siyasi literatüre girdi. Bu ifade, daha önce ulusal olmayan politikayı ifade etmek için kınanıcı, suçlayıcı bir şekilde ifade edildi. İlginç şekilde, daha sonraki yıllarda İspanyollar “liberal” sıfatını İngilizce kökenli siyaseti ifade etmek amacıyla kullanmaya başlamış ve Lokçu konstitusiyalı monarşi ve parlamenter sisteminin esaslarını savunan milletvekillerini “liberales” olarak adlandırmışlardır.

Başka bir fikre göre, Adam Smith’in “Halkın Servetinde” “Liberal İhracat ve İthalat Sistemi” Liberal ifadeyi kullanan ilk yazardı. Zaman geçtikçe kullanımı yaygınlaşan kavram, yüzyılın ortalarına ve sonlarına doğru siyaset sözlüğüne yerleşerek, “laissez faire”, “laissez passer” (bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler) ifadesinin yerini almıştı.

Doğuşu

Liberalizmin köklerinin eski çağlarda Antik Yunan Siyasi ve İktisadi Düşüncesine uzanacağı düşünülmektedir. Sofistlerin düşünce sisteminde liberal düşüncenin izlerini görmek mümkündür. Eski dünyada, bazı düşünürler, yaptıkları işlerle kuşaklarını etkilemiş ve liberal bir ideoloji yaratmaya yardım etmişlerdir.

Rönesans Dönemi

Rönesans, onunla birlikte gelen yeni insan konsepti ve bu konsepte bağlı olarak vurgulanan özgürlük kavramı. Rönesans döneminin asıl önemi özgürlük kavramı çerçevesinde meydana gelen bireycilik anlayışının gelişimini yardım ederek yeni bir insan felsefesi yaratmış olmasıdır. Bu felsefe, liberalizmin en temel ilkesi olan bireycilik ve özgürlük kavramının gelişimine katkıda bulunmuştur. Rönesans döneminin insan anlayışının en önemli özelliği insanın kendisi kendi eliyle tarih yaratması, kendi düşüncesine göre hareket etmesi ve bundan sorumlu olması anlayışıdır. Rönesans ile birlikte, insanlar toplumdan ayrı olarak anlaşılmaya başlandı. İnsan zihninin gitmenin tek yolu olduğu fikri, insan aklının sürekli ilerleyen kavramı, “rasyonel” bir kuralın kurulmasının gerekli olduğu kabul edildi. Liberal arayışlar ve Fransız Devrimi ile özgürlük, eşitlik ve kardeşlik sloganları bu arayışların tarihsel sonuçları olmuştur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.