Deniz Gücü Teorisi Nedir?

Deniz Gücü Teorisi: Deniz devletinin kıta devletine karşı avantajlı olduğunu iddia eden ABD’li tarihçi ve amiral Alfred Mahan bu teoriyi eserlerinde izah etmiştir. Deniz gücü ülkelerin ve halkların tarihî kaderi üzerinde önemli ölçüde etkili olmaktadır. Britanya İmparatorluğu’nun 19. Yy.da dünyada üstün konumda bulunması bu etkene bağlanmaktadır. Ülkenin coğrafi konumu, doğal kaynakları, iklimi, sınır şeridinin uzunluğu, nüfusu, nüfusun etnik yapısı ve devlet yapısı deniz gücünün temel ölçütleridir. Bu etkenlerin bir araya gelmesiyle deniz gücünün formülü ortaya çıkar (askerî donanma artı ticaret donanması artı askerî deniz üsleri). Amiral Mahan denize egemen olmanın zaferi garantilemek anlamına geldiğini Roma İmparatorluğu örneğinde göstermiştir. Mahan kendi eserinde ABD’nin coğrafi konumu üzerinde özellikle durmaktadır: ABD gelişmiş iletişim ağı yardımıyla iç bölgeler arasında güvenli bir bağ tesis etmiştir; ülkenin “en zayıf sınırı” olan Pasifik Okyanusu ise Amerika’yı düşmanlarının en tehlikelisinden ayırmaktadır. Mahan kitabında ABD’nin güçlü bir deniz devletine dönüşmesi gerektiği görüşünü delillerle açıklamaktadır.

“Deniz gücü”, bir devletin, hem askeri hem de sivil amaçlar için deniz kullanma kapasitesiyle uyguladığı güce işaret eder. Denizlerin ulaşım için kullanılması ve balıkçılık gibi diğer sivil amaçların kullanılması ve daha yakın zamanlarda deniz yatağının üstünde veya altında bulunan kaynakların kullanılması, önemli tartışmalar yaratmıştır. Bu, denizde ya da denizden konuşlandırılan askeri gücün, bir devletin deniz gücünün kilit bileşeni olduğu düşüncesiyle sonuçlandı.

“Deniz gücü” terimini ilk kez ele alan Alfred Thayer Mahan’dır.

1980’deki “Etki” kitabında Mahan “ulusların deniz iktidarını etkileyen ana koşullar” altını çizdi: coğrafi konum, fiziki uyum, toprağın genişliği, nüfus sayısı hükümetin ulusal karakteri ve karakteri. Mahan’dan sonra, diğer yazarlar, “deniz komutasının” önemini vurgulayan Philip Colomb dahil olmak üzere deniz gücü kavramıyla ilgili çeşitli fikirler geliştirdiler; Denizcilik “geçiş stratejileri” ve “deniz komutanlığı” nın temeli olarak “deniz komutanlığı” nın önemi ve bu tür hatların “denizin emri” nin özü olarak kontrolünü ele alan Sir Julian Corbett; ve deniz gücü tanımı “denizdeki hareketleri kontrol etme gücü” olarak özetlenebilen Sir Herbert Richmond, deniz gücüyle ilgili akademik literatüre katkıda bulunan diğer kişiler arasında Raoul Castex, Bernard Brodie, Stephen Roskill, Sir Peter Gretton, Sir James Kablo, Sergei G. Gorshkov, Paul Kennedy, Ken Booth, Richard Hill ve Geoffrey Till var.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu