Türk Dünyası

Büyük Timur İmparatorluğu’nun Görkemli Başkenti: Semerkant

Dünyanın ve Türk-İslam aleminin en ünlü ve aynı zamanda çekinilen ve korkulan Fatih ve hükümdarlarından biri olan Emir Timur’dur. Bir ayağının kısa olması ve aksayarak yürümesi dolayısıyla Timurlenk olarak da anılmıştır.

Emir Timur Türkistan’ın kalbinde yer alan Semerkand şehrini mühteşem imparatorluğuna  başkent  olarak seçmiş, ve çok kısa zamanda Türk-İslam dünyasının ve hatta dünyanın en güzel, görkemli ve ihtişamlı   başkentlerinden biri haline getirmiştir.

Registan Meydanı, Özbekistan

1370-1405 yılları arasında hüküm süren Emir Timur, dünyanın en  büyük  Hakanlarından biri olmasının yanında aynı zamanda çekinilen ve korkulan bir  Fatih ve hükümdarlarından biri olarak tarihe geçmiştir.

Timur İmparatorluğu Haritası

Tarihçiler, 14. yüzyıl sonlarında Avrasya’da kendi imparatorluk topraklarını genişletirken Emir Timur’un o zamanki dünya nüfusunun  çok önemli bir bölümünün (yaklaşık  yüzde 50’nın) Timur İmparatorluğu topraklarında yaşadığını ifade ediyorlar.

Timur, imparatorluğunun başkenti olarak Semerkant’ı seçmişti. Bunun üzerine şehir çok kısa sürede gelişmiş ve siyasi merkez olmasının yanında  önemli bir kültür merkezi haline de gelmiştir. Kentteki saraylar, camiler, medreseler ve türbelerin tarihi yüzlerce yıl öncesine dayanıyor.

Şah-ı Zinde Türbesi

Bu eserlerin çoğu Türklerin Turkuvaz adını verdikleri  mavi çinilerle kaplıdır. Şah-ı Zinde Türbesi’nin inşasına 11. yüzyılda başlanmış, 19. yüzyıla kadar eklemeler yapılmış ve bugünkü  son halini almıştır.

Şahi Zinde (Dirilerin Padişahı) olarak adlandırılan bu komplekste Emir Timur’un eşleri, çocukları  ve bazı akrabalarının mezarları bulunmaktadır. Bir söylentiye göre Hz.Muhammed Efendimizin  kuzeninin mezarı da buradadır.

Bibi Hanım Camii

Semerkant’ta tarihi camiler ve diğer anıtlar dev boyutlarda olup,haşmetli duruşları ile, adeta bu  modern kent ve bu kentte  yaşayanlara hükmeder gibidir.  Bibi Hanım Camii, 14. yüzyıl sonlarında Timur’un Hindistan seferinin ardından inşa edilmiştir. 450 mermer sütunu olan camiinin inşasında 100 kadar Fil’in  kullanıldığı söylenir.

İmparatorluk sınırlarını bugünkü Hindistan’dan Türkiye’ye, Rusya’dan Suudi Arabistan’a kadar genişleten Timur’un hükümdarlık merkezi ise Semerkant’taki Registan (Kumluk Meydanı) meydanıydı. 25 yıl önce  bağımsızlığını  elde etmiş olan,  Özbekistan, Timur’u milli kahraman ilan ederek onun döneminden kalan birçok tarihsel anıt yapıları  tamir ve restore etmiştir. Bir zamanlar hükümdar fermanlarının ilan edildiği,  büyük buluşmaların gerçekleştirildiği ve cezaların infaz edildiği bu  tarihi meydanda bugün müzik festivalleri de dahil birçok etkinlik düzenleniyor.

Semerkant bir kubbeler şehridir. Bunların bir kısmının içeriden görünümü çok daha muhteşemdir. Kentin siluetinde önemli yer tutan bu yapılar, Emir  Timur’un bıraktığı mimari miraslar arasındadır ve bu tarihi yapılar UNESCO’nun Dünya Kültür Mirası listesine girmiştir. Bunlardan biri Registan kompleksi içinde yer alan Tilla Kari Mescidi (Altın Hafiz Camisi ) olarak anılan Camiin  kubbeleridir.

Emir Timur’un torunu ve imparatorluğun üçüncü sultanı Mirza Uluğ Bey ünlü bir Matematikçi, Astronom, edip  ve şairdi. Liderlik özelliklerinden daha çok bir bilim adamı ve astronmi bilgini olarak öne çıkıyordu. Bu bilgin Hükümdar tahtına göz diken kendi öz oğlu tarafından katledilmiştir. Uluğ Bey’in bıraktığı eserler arasında 1428’de inşa ettirdiği Uluğ Bey Rasathanesi bulunmaktadır.

Uluğ Bey Rasathanesi

Özbekistan Hükümeti, Semerkant’ın tarihi anıtlarının tamiri ve restorasyonu için çok büyük  mablağlar   tahsis etmiştir. Rasathanenin giriş kapısı da restore edilmiş ve bugürkü halini almıştır. Sovyetler Birliği döneminde ise, bu eserlerin  koruma ve bakımını bölge halkı üstlenmiştir,

Emir Timur’un  hükümdarlığı sırasında  ülkesine kattığı  ve  fethettiği ülkelerden   çok sayıda bilgin ve sanatkarları Semerkand’e getirdiği ve burada kenedilerine büyük imkanlar tahsis ederek onları koruyup  bu şehre yerleştirdiği bilinmektedir.  1405’te ölen Emir Timur’un mezarı Gor-i Emir (Hakan’ın Mezarı) olarak bilinen Türbesi’nde bulunuyor. Çok sayıda altın kaplaması olan türbenin yapımında  dünyanın en büyük yeşim taşlarından biri de kullanılmıştır.

 

Bu yayın ne kadar yararlı oldu?

Ortalama: / 5. Oy sayısı:

Türk Ülküsü

Türk Ülküsü sitesi ana yönetici hesabıdır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu