Jeopolitik ve Sosyal Bilimler

Bürokrasi Nedir?

Bürokrasi, seçilmemiş bireylerin bir kurumun çalışmasıyla görevlendirildiği bir örgütsel veya idari sistemi tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Modern çağda bu terim genellikle olumsuz etkilerle ilişkilendirilir. Kökeni 18. yüzyıl Fransız ekonomisti Jacques Claude Marie Vincent de Gournay’a dayanıyor. Bununla birlikte, bu terim ilk olarak 1818’de ünlü bir İrlanda romancı olan Lady Morgan tarafından İngilizce dilinde kullanılmıştır. 20. yüzyılda bu terim, dünya çapında bir kullanıma sahiptir ve popülerliği, 20. yüzyılın Alman sosyologlarından Max Weber’in yayınlarına atfedilmiştir. “Bürokrasi” kelimesi,  “büro” ve “siyasi iktidar” anlamına gelen Yunanca “Kratos” kelimesinden türemiştir. Alman sosyologu Max Weber, bürokrasi üzerine ilk resmi çalışmayı gerçekleştiren kişiydi. 20. ve 21. yüzyılda birçok akademisyen tarafından atıf yapılan Max Weber’in eserleri, “bürokrasi” terimine küresel popülerlik kazandırdı. Max Weber, belirli bir faaliyet alanındaki sert işbölümünü, önceden belirlenmiş bir komuta zincirinin varlığını, yetkileri ve kararları sınırlayan düzenlemelere, teknik niteliklerin kullanılan parametrelerin de bulunduğu bir bürokrasiyi oluşturan özellikleri sıraladı. Weber ayrıca, sistemin insanlar tarafından zevk alınan bireysel özgürlükler için gerçek bir tehdit olduğunu belirten bürokrasinin dezavantajlarını da özetledi.

Bürokrasinin Kısa Tarihi

“Bürokrasi” terimi 18. yüzyılda ortaya atılmış olsa da, yönetim sistemi binlerce yıldır var olmuştur. Bürokrasinin ortaya çıkışı, M.Ö. 4. binyılda yazının gelişimi ile damgasını vurdu. Eski Sümerler, yazarların hasatlarını kaydetmek için kil tabletleri kullandıklarından, bürokrasinin ilk o dönemde ortaya çıktığı düşünülmektedir. Bizans İmparatorluğu karmaşık bir idari hiyerarşi olarak bilinen kompleks bir bürokratik sistemi de uyguluyordu. Eski Çin Han Hanedanlığı, büyük ölçüde Konfüçyüs öğretiminden esinlenen kompleks bir bürokrasi uygulamasıyla biliniyordu. Örneğin Song Hanedanlığı, meritokrasi olarak bilinen bir çeşit bürokrasi uyguladı. Çin’in geleneksel bürokrasisinin sona ermesi, 20. yüzyılın başında Qing Hanedanı’nın çöküşüyle gerçekleşti.

Bu yayın ne kadar yararlı oldu?

Ortalama: / 5. Oy sayısı:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu