Bilim ve Doğa

Atom Numarası Nedir?

Atom numarası, pozitif yüklü parçacıklar olan proton sayısıdır. Elementler, sahip oldukları bu parçacıkların sayıları ile birbirinden ayrılırlar ve böylece her elementin kendine özgü atomik numarası vardır. Bir elementin kimyasal özellikleri, elektron sayısına göre belirlenir, ancak nötr bir atomda, bu, protonların sayısı ile aynıdır. Atomlar negatif veya pozitif yüklü iyonlar oluşturmak için elektron kazanabilir veya kaybedebilir, böylece atom numarası proton sayısı olarak tanımlanır, çünkü bu her zaman belirli bir element için aynıdır.

Atom Numarası, Kütle Numarası ve Atom Ağırlığı

Bu değerleri karıştırmak mümkündür, ancak birbirlerinden oldukça farklıdırlar. Atomlar, pozitif yüklü protonlar ve elektriksel olarak nötronlar içeren bir çekirdekten oluşur ve elektronlar, bir miktar uzaklaşır. Protonlar ve nötronlar nispeten ağırdır, ancak elektronlar çok daha hafiftir ve bir atomun ağırlığına çok az katkıda bulunurlar. Kütle numarası bir atomun proton sayısı artı nötron sayısıdır ve atom ağırlığına hemen hemen eşit olur.

Bir elemandaki nötron sayısı değişebilir. Farklı sayıda nötron içeren bir elemanın formları izotoplarolarak bilinir . Örneğin, en yaygın hidrojenin bir protonu ve nötronu yoktur, fakat hidrojen ve diğer iki izotopu vardır, döteryum ve trityum, sırasıyla bir ve iki nötron içerir. Doğal olarak oluşan elemanlar genellikle farklı izotopların karışımlarıdır. Karbon, 12, 13 ve 14 numaralı kütleli izotoplardan oluşan bir başka örnektir. Bunların hepsi altı protona sahiptir, ancak sırasıyla altı, yedi ve sekiz nötron içerir.

19. yüzyıl kimyacılar bilinen elementlerin atom ağırlıklarına ilişkin iyi tahminler yapmış olsalar da, farklı oranlarda farklı izotopların ortaya çıkması nedeniyle kesin hesaplamalar her zaman kolay değildir. Sıklıkla, atom ağırlığı, izotopların nispi bolluğuna bağlı olarak bir ortalama olarak belirlenir. Bazı izotoplar kararsız olduğundan, zaman içinde diğer elementlere dönüşürken, atom ağırlıkları değişebilir ve tek bir değer yerine bir aralık olarak gösterilebilir. İzotoplar genellikle kimyasal sembolün sol alt tarafındaki atom numarası ve sağ üstteki kütle numarası veya yaklaşık atom ağırlığı ile temsil edilir.

Periyodik Tablo Tarihi

1860’larda, Rus kimyacı Dimitri Mendeleev, o dönemde bilinen elementlerin bir tablosu üzerinde çalışarak, başlangıçta atom ağırlığı ve bunları benzer kimyasal özelliklere sahip elementleri gruplandıran sıralar halinde sıralayarak sıraya koydu.

Daha önce diğer kimyagerler tarafından, elementlerin özelliklerinin, ağırlığa göre sıralandığında, daha fazla veya daha az düzenli aralıklarla tekrarlanma eğiliminde olduğu fark edilmiştir. Örneğin, lityum, sodyum ve potasyum, metaller ile benzer şekillerde bir araya gelen tüm reaktif metallerdir, helyum, neon ve argon ise tamamen reaktif olmayan gazlardır. Bu nedenle Mendeleev’in listesi periyodik tablo olarak biliniyordu.

Mendeleev’in ilk taslağı iyi çalıştı, ancak birkaç tutarsızlık vardı. Örneğin, kilo sırasına göre listelenen iyot , tellürden önce geldi. Sorun oksijen , kükürt ve selenyum içeren bu gruplanmış iyodin ve florin, klorin ve bromin ile tellürün oluşmasıydı . Kimyasal özelliklerine göre, tersi geçerli olmalıydı, bu yüzden masasını 1869’da yayınlamadan önce, Mendeleev bu elemanları yuvarlak bir şekilde değiştirdi. Ancak 20. yüzyılın başlarına kadar değildi, ancak bu tutarsızlıkların sebebi ortaya çıktı.

1913 yılında, fizikçi HGJ Moseley, periyodik cetvelde farklı elementler tarafından üretilen X-ışınlarının dalga boyları arasında bir ilişki kurdu. Atomun yapısı, bu zaman zarfındaki diğer deneyler tarafından ortaya çıktıkça, bu ilişkinin, bir elementin çekirdeğindeki proton sayısına, başka bir deyişle atom numarasına bağlı olduğu ortaya çıktı.

Modern periyodik tablo, satırlar ve sütunlar halinde düzenlenmiş kutulardaki elementleri, her sıra boyunca artan atom numarasıyla gösterir. Her sütun benzer kimyasal özelliklere sahip elemanları bir araya getirir. Kolonlar, atomlardaki elektronların sayısı ve düzenlenmesiyle belirlenir ve bunlar da proton sayısı ile belirlenir. Her kutu normalde elementin kimyasal sembolü ile yukarıdaki atom numarası içerir.

Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir