20 Ocak’ta Azerbaycan’da Ne Oldu?

#1: 20 Ocak 1990’da (19 Ocak’ı 20 Ocak’a bağlayan gece) Sovyet Birlikleri, tanklarla Bakü’ye girerek bilinen sayı ile 143 kişiyi öldürdü. “20 Ocak Katliamı” ya da “20 Yanvar Gırğını” olarak anılan olaylar sonrasında Azerbaycan Halk Cephesi liderleri ve bağımsızlık yanlıları tutuklandı.

#2: Sovyet Kremlini, gücünü bağımsızlık mücadelesi veren Azerbaycan Türkünün üzerinde denemek istemiş, 600 insanı barbarcasına katletmiş, binlercesini yaralamıştı. Rus vahşetinin kurbanlarının isimlerinin ancak 143’ü belirlenebildi. Diğerleri ise isimsiz olarak toprağa verildi.

#3: SSCB’nin son lideri Mihail Gorbaçov, zamanın Sovyet Savunma Bakanı Yevgeny Primakov ve KGB başı Kruçkov katliam emrini verdi.

#4: Azerbaycan’da ise eski Meclis Başkanı Elmira Gaffarova, Ayaz Muttalibov, Azerbaycan KGB’sinin eski başkanı Vagıf Hüseyinov, Azerbaycan Komünist Partisi Merkez Komite üyelerinden bazıları Sovyet Ordusu’nun, hazırlanan senaryo gereği ‘kontrolden çıkan olayları’ bastırmak için Bakü’ye çağrılış davetiyesine imza atan isimlerdi.

#5: Rus ordusunun Bakü’ye girmesinin iki nedeni vardı. Birincisi komünist rejim dağılma sürecine girmişti. Kremlin Sovyetler birliğinde Rus kamuoyunun dikkatini başka yönlere çekmek istiyordu ve bu nedenle de önce Afganistan’a girdi. Ancak orada istediklerini elde edemediler ve arkasından bağımsızlık isteklerini dile getiren Baltık cumhuriyetlerine gözdağı vermeyi amaçladılar. Bununla beraber Azerbaycan’ın özgürlük mücadelesinin Sovyet zulmünden bıkan diğer Türklere de sıçramasından korktular.

#6: Rus tanklarının Bakü’ye girmesinin ikinci nedeni ise General Yazov’un ifadesine göre, günden güne halkın desteğini alarak güçlenen ve 70 yıllık komünizm propagandasına rağmen Azerbaycan’daki millî şuur isteğini ve Halk Cephesini yok etmekti.

#7: Ancak Azerbaycan Halk Cephesi Lideri Ebulfez Elçibey önderliğinde ayağa kalkan Azerbaycan Türkleri bir taraftan Sovyet zulmüne karşı özgürlük mücadelesi veriyor diğer taraftan da Ermeni saldırılarına direniyordu. 20 Ocak saldırısı bir korku filminin hayata geçmiş haliydi.

#8: 20 Ocak 1990’da Ermenileri korumak iddiası ile Bakü’ye giderek 143 kişiyi öldürdü. Sovyet Ordusunun sert müdahalesi Azerbaycan halkında büyük tepkilere sebep oldu. Bu bastırma protesto eden Azerbaycan Türklerini cezalandırmaktan öte, artan milliyetçi akımları ve bağımsızlık girişiminde bulunabilecek tüm Sovyet cumhuriyetlerine bir göz dağı niteliğindeydi. Fakat bu amaçla yapılanlar geri tepti ve Sovyet yönetimi altındaki Azerbaycan’da, diğer Sovyet Cumhuriyetlerinde de olduğu gibi, milliyetçilik akımını ve bağımsızlık talebini hızlandırarak, Azerbaycan halkında Sovyet yönetiminin topluca reddine neden oldu ve Sovyetler Birliği’nin çöküşünü hızlandırdı.

Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu
Kapalı